KRAAK FEST 26 HIGHLIGHTS: Institut fuer Feinmotorik
Institut fuer Feinmotorik verkent sinds de oprichting in 1997 de grillige grenzeloosheid van geprepareerde draaitafels. De groep bestaat momenteel uit Daniel van den Eijkel, Florian Meyer en Marc Matter. Hun output bevindt zich ergens op die vreemde, onhandige grens tussen geluidskunst en mechanische techno, waarbij alle vreemde routings en trance-dance-inducties die zich kunnen voordoen, welkom zijn. Hieronder vertellen we meer over hun geschiedenis en hun verleden/toekomst!
Achter IFF schuilt er een lange en rijke geschiedenis. Zin om ons er wat doorheen te loodsen?
We begonnen rond 1997 samen muziek te maken door de lege eindgroeven van vinylplaten te mixen, wat zwakke ritmische noise/stilte genereerde. Kort daarna namen we onze eerste platen op en brachten die zelf uit. Een muziekmagazine uit Berlijn, Artefakt, nam contact op met ons voor een interview, dat we dan ook hebben gedaan. Rond diezelfde periode werden we gevraagd om een concert te spelen in Keulen, wat we opnieuw ook hebben gedaan. Vervolgens brachten we platen uit op het label Staubgold en begonnen we vaker live op te treden. Ook herinneren we ons dat we een postkaart kregen van het geweldige fusetron label met de vraag of we een album met hen wilden uitbrengen, dus stuurden we een DAT op. Een vriendin van Keulen, Melanie (Wratil), sloot zich voor enkele jaren aan bij de groep. Bovendien hebben we de activiteiten van IFF steeds meer uitgebreid tot voorbij enkel de geprepareerde draaitafels, maar ook het organiseren van evenementen, feesten, kunstprojecten, performances, video, radioproducties, een muziektheater genaamd “soiree divers” (bv. in Cinema Nova Brussel in 2013), een audiovisuele versie van onze livesets genaamd ‘iff then elze’ (bv. in Bozar in Brussel in 2013) en een galerietentoonstelling. We hebben in de loop der jaren geprobeerd ons geluid te ontwikkelen, maar dat is ons niet echt gelukt.
Jullie hebben op een bepaald moment een pauze ingelast. Wat was de aanleiding voor de reünie en hoe was die?
Eigenlijk zijn we nooit uit elkaar gegaan, dus we konden niet echt een reünie organiseren. Nadat één van de oorspronkelijke groepsleden (Mark Brüderle) de groep helaas had verlaten, hebben we een paar jaar lang nauwelijks opgetreden of opgenomen, maar ons in plaats daarvan gericht op verschillende neven- en soloprojecten, jobs, opleidingen, het leven enz. Ongeveer drie jaar geleden woonden we ineens weer in dezelfde stad, wat al tientallen jaren niet meer was gebeurd. We hebben dus die kans gegrepen en hebben een repetitieruimte gehuurd. Daar realiseerden we ons dat we nog niet klaar waren met dit alles, dus gingen we verder waar we gebleven waren. Positieve reacties op recente optredens en hernieuwde belangstelling voor de klanken die onze draaitafels produceren, motiveren ons om verder te doen. We zijn ook nieuwe ideeën aan het ontwikkelen om de structuur van live sets te doorbreken en andere artiesten erbij te betrekken, of samen te werken in een live-setting, iets wat we verder willen onderzoeken (zie hieronder, “IFF Expanded”).
Hoe plannen jullie live sets? En vertel ons wat meer over jullie set-up, namelijk het Octogrammoticum en de objecten die jullie erin integreren.
Dit is dé vraag die we onszelf voor ieder optreden stellen. Eigenlijk hebben we er zelfs een woord voor: "wiemachmas" (hoe-doen-we-het). Op een gegeven moment voor een optreden vraagt één van ons om de "wiemachmas" te doen en dan zitten we neer om een paar beperkingen vast te leggen (of niet), welke objecten te gebruiken (of niet), een structuur of tijdlijn (of niet). We maken nooit vaste composities, hoewel we wel enkele instantcompositiebenaderingen hebben geprobeerd door middel van beperkte improvisaties. Sommige daarvan werkte beter dan andere: we probeerden bijvoorbeeld handsignalen te gebruiken tijdens onze shows om gezamenlijke acties te coördineren, of we gebruikten willekeurig getrokken gekleurde kaarten om onze improvisaties in een bepaalde richting te sturen. Uiteindelijk draait het echter allemaal rond naar elkaar luisteren (in alle mogelijke betekenissen). Wat de objecten betreft, volgen we een praktische aanpak en richten we ons op dingen die je in de meeste huishoudens terug kunt vinden, zoals elastiekjes, papierstrookjes, plakband of cd's waarop we patronen krassen en die we afspelen als een kleine plaat, waarbij de naald alle fysieke oneffenheden en structuren oppikt – zo componeren we ons ruw materiaal, de geluiden die we op 8 draaitafels toevoegen. Octogrammoticum: ‘Octo’ is gewoon Latijn voor acht, ‘grammo’ komt van ‘Grammophon’ (draaitafel), plus een achtervoegsel dat verwijst naar het geheel – inclusief de dj-mixers en de tafel waarop we alles plaatsen – als een object op zich. Dat is ons instrument, een mechanische drummachine als je wilt. Natuurlijk kun je ook drones en abstracte geluiden spelen als de draaitafels niet draaien.
Jullie hebben allemaal ook nog jullie eigen nevenprojecten en obsessies. Willen jullie daar wat meer over vertellen?
Ja! We zijn onlangs begonnen met een nieuw live-formaat (IFF Expanded) waarin we een aantal van onze neven- en soloprojecten samenbrengen, alsook om gastartiesten uit te nodigen, in de live-interactie tussen verschillende sets en mensen. We zijn erg enthousiast om nieuwe vormen van live-evenementen uit te proberen, hele avonden met clusters van groepsimprovisaties en langere (solo- en gast-)sets. We zijn benieuwd waar dit ons zal leiden.
Wat heeft de nabije en verre toekomst in petto voor IFF?
We willen het project graag openstellen via uitbreiding, onder meer met gastartiesten en samenwerkingen, of door te zoeken naar alternatieve manieren om onze eigen geluiden en muziek te structureren. We hebben ook materiaal opgenomen dat al dan niet nieuw klinkt en we blijven werken aan de ontwikkeling van onze eigen set-up en klank.
Institut fuer Feinmotorik brengt zijn schokkerige ritmes en Octogrammoticum naar KRAAK Fest 2026 op 14 maart in Het Bos. Koop hier je tickets!
